تبلیغات
تاریخ ما - حکومت های ایران باستان
پنجشنبه 2 دی 1389

حکومت های ایران باستان

   نوشته شده توسط: محمد ظهرابی    نوع مطلب :

مادها    هخامنشیان    سلوکیان    اشکانیان       ساسانیان 

خلاصه کلی از حکومت های بالا

http://www.kalameyab.in

اطلاعاتی کلی از حکومت های ایران باستان

 

مادها

 

نام  مادها در کتیبه‌های آشوری برای نخستین بار به سال 836 پیش از میلاد در زمان پادشاهی شلمنسر سوم آورده شده است. کانون اصلی تجمع آنان را در جنوب شرقی دامنه‌های زاگرس و در نزدیکی همدان بوده و نام آن را مادای ذکر کرده‌اند.

طوایف ماد که بنا بر نقل هرودوت مورخ یونانی از شش قبیله تشکیل می‌شدند بیشتر به دامداری، تربیت اسب و کشاورزی اشتغال داشتند. ایشان گرفتار تجاوز دایم آشور بودند و گه‌گاه به عنوان مزدوران جنگی با طوایف بومی یا با سرداران آشور یا اوراتو همکاری می‌کردند.

تصویرهایی که از مردان این طوایف در نقوش حجاران آشوری موجود است آنان را با ریش‌های مجعد، لباسی از پوست گوسفند و نیزه‌ای بلند در دست به صورت جنگجویانی ساده و خشن نشان می‌دهد. در کتیبه‌های شاهان آشور از شلمنسر سوم تا آشور بانیپال که از مادها تحت عناوینی چون مادهای دور دست، مادهای بزرگ شرق، مادهایی که سرزمین آنها دور افتاده است،

مادهای دوردست که در حوالی کوه دماوند هستند و مادهایی که در نزدیکی صحرای نمک هستند یاد می‌شود، چنین بر می‌آید که محل سکونت طوایف ماد در این دوه از حدود مرزهای آشور در نواحی زاگرس در غرب تا حوالی دماوند و کناره‌های کویر مرکزی در داخل فلات ایران در شرق امتداد داشته است.

مادها شش قبیله بزرگ داشتند که آنها را در نوشته هرودت مورخ یونانی، می‌توان یافت. از میان آنها دو قبیله اریه زنتو به معنی زند آریای (قبیله آریایی که احتمالاً قبیله مهم و فرمانروای مادها بوده است) و قبیله مغان را می‌توان نام برد. از میان قبیله مغان، بسیاری در کسوت روحانیت بودند و اساساً هر پیشوای دینی مادی می‌بایست از این قبیله باشد.

این موضوع تا بدانجا پیشرفت که پس از چندی واژه مغان در معنای کلی به عنوان روحانی و پیشوای دینی گرفته شد. هر چند در دوره‌های ماد و هخامنشی هر مغی لزوماً روحانی نبود ولی هر پیشوای روحانی حتماً از میان مغان برگزیده می‌شد.

وقتی مادها به مناطق غربی رسیدند، همسایگان نیرومندی چون آشور در مغرب و اورارتو در شمال و  شمال غرب یافتند که چشم طمع به زمین، مال و اندوخته آنها داشتند. تنها دو راه در پیش آنها بود: یکی آن‌ که به فرمانروایی بیگانگان تن در دهند و باج بپردازند و سپس آهسته آهسته در میان قوم نیرومندتر محو شوند، دوم این‌که گرد هم آیند و با اتحاد خویش در برابر دشمنان بایستند و برای خود دولتی تشکیل دهند.

مادها راه دوم را برگزیدند و این انتخاب به نحو بسیار روشنی در اسم پایتخت ایشان همدان پیداست زیرا که در اصل هنگمتانه به معنی انجمن‌گاه یا محل تجمع بوده است. هرودت گفته است که مادها ریش سپیدی به نام دیااکو را به فرمانروایی برگزیدند و وی کاخی با هفت رنگ در همدان ساخت و فرزندانش تا 128 سال بر ماد فرمانروایی کردند. سرانجام کورش فرمانروای پارس در سال 550 پیش از میلاد، شهر همدان پایتخت مادها را تسخیر کرد و خود شهریار پارسیان ومادها شد و بدینسان ایرانیان را به سوی سرنوشت پیروزشان رهبری کرد.

 

هخامنشیان

 

قبیله‌های گوناگون قوم پارسی در آغاز هزاره نخست پیش از میلاد از دره‌های خراسان  وارد ایران شدند و از کناره جنوبی رشته کوهستان البرز گذشته و سپس روی به جنوب آورده و در ناحیه پارسوماش واقع در دامنه‌های فرعی سلسله جبال بختیاری در شرق شوشتر و لرستان امروزی،  در دو سوی رود کارون اقامت گزیدند.

بنابر نظر هردوت، قوم پارسی مشتمل بر قبیله‌های پازارگادی،ماراخی، ماسپ، پانتیاله، دروزی، دائن، مارد، دروپیک، و اسه گرته بودند که در این میان قبیله پازارگادی از همه مهم‌تر بود و هخامنش، نیای هخامنشیان نیز از همین قبیله بود.

برای اولین بار در تاریخ، به سال 815 پیش از میلاد در اسناد آشوری نام قوم پارس ساکن درپارسوماش مطرح شده است. در حدود یک سده بعد و همزمان با ضعف و فتور دولت عیلام، به تدریج پارس‌ها تحت ریاست هخامنش پایه‌های حکومت خود را پی‌ریزی کردند و در حدود سال 700  پیش از میلاد، شهر انشان یا انزان را از قلمرو حکومت عیلام جدا کرده و در آن‌جا دولت کوچکی را تشکیل دادند

. انشان در شمال شرقی شوش در ایالت فارس در گوشه غربی جلگه مرودشت و در 46 کیلومتری شمال شیراز کنونی قرار داشت و از مراکز بسیار مهم عیلام به شمار می‌رفت.

پسر هخامنش که چیش‌پیش نام داشت، در پارسوماش و انشان حکومت را بدست گرفت و نام شاه‌ انشان را بر خود نهاد. چیش‌پیش در زمان حکومت فره‌ورتیش، فرمانروای ماد از درگیری‌های وی با سکاها و آشوری‌ها استفاده کرد و خود را از تابعیت مادها رها کرده و ایالت پارسه یا پارس را نیز بر متصرفات خود افزود. بدین ترتیب پارس‌ها بر قسمتی از عیلام و پارس تسلط یافته و نیروی مهمی را تشکیل دادند.

چیش‌پیش پس از یک دوره دراز پادشاهی، قلمرو خود را بین دو پسرش تقسیم کرد و بدین صورت حکومت پارس به اریه‌منه و حکومت پارسوماش به کورش اول واگذار گردید. یک نبشته زرین به پارسی باستان و به خط میخی در دست است که به اریه‌رمنه منتسب است و در آن اریه‌منه پس از ستایش اهورامزدا، خود را پادشاه بزرگ پارسیان می‌خواند.

در زمان پادشاهی کورش اول بر انشان بود که آشوربانیپال به عیلام تاخت و آن حکومت را منقرض کرد.

از نابودی عیلام مدتی نگذشته بود که حکومت آشور نیز به سال 612 پیش از میلاد به دست مادها از بین رفت و بدین ترتیب مادها به عنوان نیروی برتر منطقه مطرح شده و لاجرم پارس‌ها نیز تابعیت مادها را پذیرا شدند.

در این ایام حکومت پارس پس از در گذشت اریه‌منه به پسرش آرشامه رسید. در لوحه‌ای که موجود است، وی خود را شاه پارسه نامیده است.

چون کورش اول در گذشت، پسرش کمبوجیه یکم جانشین او شد و حکومت شاخه دیگر فرمانروایی توسط فرزندان آرشامه را نپذیرفت و سراسر نواحی متصرفی پارس‌ها یعنی ایالت پارس، پارسوماش، انشان و عیلام مرکزی را به خود اختصاص داد.

بدین‌سان همه قلمرو هخامنشیان نخستین به زیر یک درفش در آمد. این پادشاه، دختر آستیاگ شاهنشاه ماد به نام ماندانا را به همسری برگزید که این وصلت اهمیت حکومت پارس را بیش از پیش نمودار ساخت. از این ازدواج، کورش بزرگ پا به عرصه حیات گذارد که تحت تعالیم پدر برای تصدی حکومت پرورش یافته و بنیان‌گذار امپراتوری عظیم و پهناور هخامنشیان گردید.

 

سلوکیان

 

پس از اسکندر در سال 323 پیش از اسلام، میان سرداران او بر سر فرمانروایی متصرفات وی نبردی دراز در گرفت تا آن ‌که در سال 312 پیش از میلاد، سلوکوس مقدونی فاتحانه به بابل وارد شد و پس از چندی سرزمین‌های ماد و شوش را نیز در جنگ به تسخیر در آورد.

از آن پس، چون در بین سرداران اسکندر که طی سال‌ها در این نواحی تاخت و تاز می‌کردند، وی با مردم ماد و پارس رفتار بهتری داشت، قدرتش در این نواحی با مقبولیت نسبی عام مردم مواجه شد و سرانجام با پیروزی بر حریفان خود در این مناطق استقلال تام پیدا کرد.

آغاز فرمانروایی او مبدا دوره‌ای از تاریخ گردید که به نام تاریخ سلوکی یا تاریخ مقدونی خوانده می‌شود. سلوکوس در هنگام جلوس رسمی در سال 306 پیش از میلاد، پنجاه و دو سال از عمرش می‌گذشت و مانند اسکندر خود را فاتح و از نژاد خدایان می‌خواند. دولتی که وی به نام  سلوکیان به وجود آورد، طی چندین نسل بر این قلمرو وسیع حکومت کرد.

حکومت سلوکوس در حقیقت، آغاز سلطنت سلوکیان بر سرزمین‌های شرقی امپراتوری اسکندر بود. سرزمین‌های تحت فرمان ایشان از میان رودان در غرب آغاز می‌شد و در شرق به افغانستان می‌رسید و بعدها سوریه و آسیای صغیر نیز در زمره قلمرو ایشان درآمد.

پایتخت اولیه آنان شهر سلوکیه در کنار رود دجله بود و پس از مدتی شهر انطاکیه در سوریه نیز به عنوان پایتخت دیگر سلوکیان انتخاب گردید. دولت سلوکی اولین تجربه غرب در ایجاد یک مستعمره عظیم در شرق بود که با اعمال خشونت و زور اسلحه می‌خواست با ایجاد پادگان‌های نظامی سرکوب‌گر، استقرار یک استعمار خود کامه را تأمین کند.

اما این تجربه، به رغم آن ‌که مدت قابل ملاحظه‌ای با استفاده از فتوحات اسکندر در شرق دوام آورد، ناکام ماند. فقدان یک پایگاه مشترک دینی یا نژادی، حکام و ساتراپ‌های یونانی یا مقونی را در معرض نفرت، ناخرسندی و شورش ساکنان قلمرو خویش قرار می‌داد.

از این ‌رو فرهنگ یونانی مابی ایشان با شورش‌هایی که در جای جای این قلمرو تازه تسخیر شده در گرفت و به دنبال منازعات داخلی سختی که در خاندان سلوکس پیش آمد، ناکام ماند و حفظ این امپراتوری استعمارگر را با دشواری مواجه ساخت. سرانجام به دنبال قیام طوایف پارت که سوء رفنتار حکام سلوکی موجب آن گردیده بود، عمر فرمانروایی ایشان به انتها رسید و حکومت سلوکی از سرزمین ایران برافتاد.

 

اشکانیان

 

قوم پرنی یا اپرنی یکی از سه ایل سکایی از قوم داهه بودند که در کرانه شرقی دریای مازندران به صورت چادرنشینی زندگی می‌کردند. این قوم پس از مرگ اسکندر، به سرزمین پارت آمده، در آنجا سکونت گزیده و با مردم بومی این سرزمین آمیخته بودند.

آغاز قیام این قوم و هجوم ایشان به سرزمین پارت، مبدا گاه‌شماری دیگری گردید که ظاهراً مصادف با بر تخت نشستن ارشک به سال 247پیش از میلاد می‌باشد. از این پس نام ارشک بر همه شاهان این خاندان نهاده شد و این سلسله را اشکانیان خواندند.

نخستین سال‌های سلطنت اشکانیان به نبرد گذشت و در نتیجه بخشی از گرگان و کومش بر متصرفات آنان افزوده شد. حوادث مذکور سبب شد که سلوکوس دوم پادشاه سلوکی به سوی شرق روان گردد تا سرزمین‌های از دست‌رفته را باز ستاند. چون سپاه سلوکوس به سرزمین پارت رسید.

ارشک با سواران خویش و به شیوه معمول جنگی خود، به سوی دشت‌ها عقب نشست تا نیروی دشمن را خسته و پراکنده کند. چون سپاه سلوکوس در پی دشمن متفرق شد، سپاهیان ایرانی فرصت یافتند تا با جنگ و گریز بر آن ضربات بسیار وارد آورند. سرانجام سلوکوس این نبرد بی‌نتیجه را واگذاشت و در پی خبرهای ناگواری که از غرب رسیده بود، به سوریه بازگشت.

ارشک اول در طی زد و خوردهایی که برای توسعه و تحکیم قلمرو و موقعیت خود برایش پیش آمد، به

قتل رسید و پس از او خاندان اشکانیان برای مدت بیش از چهار سده حکومت کردند. سرانجام و به سال 224 میلادی با کشته شدن اردوان، آخرین پادشاه اشکانی به دست اردشیر یکم نخستین پادشاه ساسانی، حکومت اشکانی انقراض یافت.

 

ساسانیان

 

دولت اشکانی که زمانی قدرت بی‌مانند داشت، در حدود 220 میلادی در زیر ضربات نیروهای تازه‌ای که در پارس ظهور کرده و گرداگرد سلاله نوزاده ساسانیان تمرکز یافته بودند، از پای در آمد. اردشیر بابکان موسس سلسله ساسانی در سال 226 میلادی در شهر تیسفون رسماً تاج‌گذاری کرد و شاهنشاه ایران خوانده شد. وجود تمرکز در حکومت، وحدت تمامی سرزمین‌های ایرانی و برقراری دین زرتشتی به عنوان کیش رسمی ایرانیان، از وجوه ممیزی امپراتوری ساسانی می‌باشد.

ظهور ساسانیان، سرچشمه یک سلسله دگرگونی‌های سیاسی، اجتماعی، دینی و اقتصادی در حیات مردم ایران گردید. این دگرگونی‌ها به ویژه در زمینه مسایل دینی و ساختار سیاسی به سرعت خود را نمایان ساخت. بدیهی است که این تغییرات بدون سابقه و پیشینه اجتماعی عملی نبود و به حکومت رسیدن اردشیر بابکان، نمود ظاهری آمادگی جامعه ایرانی برای قرار گرفتن در جریان این تغییرات و تحولات بود.

با استقرار خاندان ساسانی بر تخت سلطنت ایران، ساختار تازه‌ای از قدرت و حاکمیت در ایران شکل گرفت. این ساختار از ابتدا مبتنی بر اتحاد دین و دولت بود، اما در مدت بیش از چهار سده، فرمانروایی این خاندان همواره روند یکنواختی نداشت و ساختار قدرت و حاکمیت ایشان به سبب بروز رویدادهای داخلی و خارجی در تحول و تطور بود. قدرت سلطنت زمانی به اوج می‌رسید که قدرت نجبا و روحانیون زرتشتی کاستی می‌گرفت و وقتی در نقطه ضعف بود که قدرت و حاکمیت در دست اشراف و موبدان قرار داشت.

به روزگار ساسانیان، اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران دستخوش تغییر و تحول بود و این مساله در شکل سازمان و تشکیلات حکومتی نیز تأثیر می‌گذاشت. دهقانان که نجبای درجه دوم محسوب می‌شدند و امور محلی را به ارث اداره می‌کردند، از زمان خسرو انوشیروان به بعد نقش مهم‌تری در مسایل کشوری یافتند و قدرت این طبقه تا پایان عهد ساسانی رو به فزونی بود. فرمانروایان محلی نیز که با برافتادن سلسله ملوک الطوایفی اشکانی، از جانب حکومت ساسانی برگزیده می‌شدند، پس از روزگار خسرو پرویز به سبب ضعف قدرت مرکزی فرصت یافتند تا در نقاطی از ایران، حکومت‌هایی موروثی ایجاد کنند.

به‌هر حال ساسانیان با تشکیل یک نظام حکومتی منظم و ایجاد تشکیلات سیاسی و اداری نسبتاً پیچیده و بسامان، توانستند به تدریج با احیای قدرت و نفوذ ایران در دنیای آن روزگار، حتی تشکیلات حکومتی خود را سرمشق حکومت‌های پس از خویش قرار


Buy generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:32 ب.ظ

Amazing all kinds of useful information!
buy original cialis recommended site cialis kanada cialis ahumada cialis venta a domicilio cialis 05 generic for cialis miglior cialis generico opinioni cialis generico cialis tadalafil online we recommend cialis best buy
Cialis canada
پنجشنبه 15 آذر 1397 02:00 ق.ظ

Cheers. Useful information!
cialis 5 effetti collaterali online prescriptions cialis when will generic cialis be available buy online cialis 5mg cialis pas cher paris cialis 20mg prix en pharmacie cialis 5mg we choice free trial of cialis safe dosage for cialis tadalafil tablets
Cialis generic
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:23 ق.ظ

Many thanks! Useful information!
cialis farmacias guadalajara buy online cialis 5mg cipla cialis online acheter du cialis a geneve cialis tadalafil order a sample of cialis il cialis quanto costa the best choice cialis woman cialis online cialis y deporte
buy cialis online us pharmacy
سه شنبه 13 آذر 1397 09:51 ب.ظ

You actually explained this really well.
cialis 05 buy cialis online nz cialis generic tadalafil buy venta de cialis canada cialis for sale south africa cialis diario compra buy cialis online cialis taglich compare prices cialis uk cialis therapie
Online cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 11:00 ق.ظ

Nicely put, Thanks!
cialis e hiv cialis alternative cialis wir preise cialis dosage recommendations when can i take another cialis order a sample of cialis buy cialis sample pack prices for cialis 50mg cialis venta a domicilio best generic drugs cialis
buy cialis cheap
دوشنبه 12 آذر 1397 11:18 ب.ظ

Amazing all kinds of very good advice!
cialis 100 mg 30 tablet only best offers cialis use generic cialis soft gels cialis dose 30mg generic cialis 20mg tablets cialis dosage cialis for sale in europa side effects of cialis buy cialis online only here cialis pills
Cialis 20 mg
دوشنبه 12 آذر 1397 10:26 ق.ظ

Amazing tips. Regards.
best generic drugs cialis acquistare cialis internet tadalafil 20mg tadalafilo american pharmacy cialis cialis herbs venta de cialis canada cialis daily reviews achat cialis en itali prezzo di cialis in bulgaria
buy generic cialis pills
یکشنبه 11 آذر 1397 10:47 ب.ظ

Thanks a lot, An abundance of info!

cialis cost achat cialis en europe buy cialis online legal order cialis from india cialis kamagra levitra price cialis per pill online prescriptions cialis cialis canada on line cialis daily dose generic cialis kamagra levitra
Buy cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 09:47 ق.ظ

Thanks a lot! Numerous postings.

cialis authentique suisse ou trouver cialis sur le net generic cialis at the pharmacy cialis sale online side effects for cialis cialis therapie overnight cialis tadalafil ou acheter du cialis pas cher cialis name brand cheap cialis purchasing
Cialis online
شنبه 10 آذر 1397 10:59 ب.ظ

Nicely put. Thanks a lot.
cialis billig cialis soft tabs for sale cialis 10 doctissimo canadian discount cialis we use it 50 mg cialis dose pastillas cialis y alcoho buy cialis online nz effetti del cialis miglior cialis generico prezzo cialis a buon mercato
Online cialis
شنبه 10 آذر 1397 09:41 ق.ظ

Really plenty of superb tips.
cialis 5 mg scheda tecnica generic cialis at walmart brand cialis generic cialis 5 mg buy interactions for cialis purchasing cialis on the internet cialis rckenschmerzen generico cialis mexico generic cialis levitra import cialis
Cialis canada
جمعه 9 آذر 1397 10:24 ب.ظ

Many thanks. Plenty of material.

generic cialis at the pharmacy canadian discount cialis precios de cialis generico we recommend cialis best buy cialis tadalafil online tadalafilo tadalafilo cialis preise schweiz we choice free trial of cialis cipla cialis online
Cialis 20 mg
جمعه 9 آذر 1397 10:27 ق.ظ

Well spoken really. .
how much does a cialis cost cialis reviews purchase once a day cialis cialis dosage amounts costo in farmacia cialis how does cialis work we choice cialis uk we recommend cialis best buy cialis for sale in europa cialis 5mg
buy cialis medication
پنجشنبه 8 آذر 1397 11:24 ب.ظ

Fantastic advice. Thanks a lot!
cialis side effects dangers cialis sale online cialis uk cialis uk next day when will generic cialis be available cialis vs viagra we recommend cialis best buy cialis official site tadalafil generic price cialis wal mart pharmacy
buy cheap cialis no prescription
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:05 ب.ظ

Kudos, I like this.
buy cheap cialis in uk safe site to buy cialis online sialis cialis prezzo di mercato 200 cialis coupon buying cialis in colombia prezzo di cialis in bulgaria cialis generique 5 mg generic cialis tadalafil tadalafil 20mg
buy cheap cialis no prescription
چهارشنبه 7 آذر 1397 11:28 ب.ظ

Kudos, I appreciate this.
cialis kaufen wo cialis sale online acquisto online cialis tadalafil 5mg generic cialis review uk cialis prezzo al pubblico generic cialis review uk buy cheap cialis in uk cialis side effects cialis patentablauf in deutschland
Online cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 11:24 ق.ظ

You made your point pretty effectively!.
cialis generico milano the best site cialis tablets cialis y deporte cialis canada cialis canadian drugs cialis generika in deutschland kaufen cialis preise schweiz comprar cialis navarr best generic drugs cialis click now buy cialis brand
Cialis prices
دوشنبه 9 مهر 1397 06:55 ب.ظ

Valuable postings. Thank you.
we choice cialis pfizer india cialis for bph only now cialis for sale in us cialis with 2 days delivery free cialis cialis herbs only here cialis pills buying cialis in colombia enter site 20 mg cialis cost cialis tadalafil online
online pharmacy canada
یکشنبه 1 مهر 1397 04:15 ب.ظ

Terrific information, Thanks a lot!
no 1 canadian pharcharmy online pharmacy canada 24 pharmacy drugstore online canada canadianpharmacyusa24h drugstore online reviews order canadian prescriptions online trust pharmacy canadian canadian discount pharmacies in ocala fl best canadian mail order pharmacies
cialissy.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 04:15 ب.ظ

Perfectly expressed genuinely. .
preis cialis 20mg schweiz online cialis generic cialis pro cialis without a doctor's prescription the best site cialis tablets safe dosage for cialis overnight cialis tadalafil india cialis 100mg cost generic low dose cialis buy original cialis
viagravonline.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 10:43 ب.ظ

Terrific posts. With thanks!
online prescriptions cialis cialis for sale cialis 5 mg effetti collateral viagra cialis levitra we use it 50 mg cialis dose cialis 20 mg cialis 5 mg funziona cialis prices in england generic low dose cialis enter site 20 mg cialis cost
http://viabiovit.com/order-viagra-goedkoop.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 10:05 ق.ظ

Whoa a good deal of wonderful knowledge!
order viagra online with prescription buy viagra cheap online how to buy generic viagra online i want to buy viagra online cheap viagra tablets where to purchase viagra viagra cheap online where to buy viagra without a prescription cheap generic viagra online uk where to buy viagra for women
generic cialis in vietnam
سه شنبه 23 مرداد 1397 01:32 ق.ظ

Amazing quite a lot of awesome advice.
calis enter site natural cialis buy original cialis cialis prices in england cialis e hiv buying brand cialis online prezzo cialis a buon mercato cialis rezeptfrei sterreich buy cialis online nz cialis professional from usa
Generic cialis
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 08:58 ب.ظ

Really a good deal of awesome facts!
generic cialis recommended site cialis kanada cialis australia org cialis reviews cialis purchasing the best site cialis tablets get cheap cialis cialis online nederland buy cialis cheap 10 mg import cialis
Tadalafil 5mg
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 05:54 ق.ظ

Fantastic information. Cheers.
viagra prices uk buying viagra online legal how to get viagra prescription cheapest viagra online order viagra without rx online get viagra no prescription buy viagra online canada no prescription kamagra viagra uk online buy viagra online prescription
Buy generic cialis
جمعه 17 فروردین 1397 09:33 ب.ظ

You actually reported this terrifically!
cialis ahumada cialis generico online tadalafil 20mg cialis 5mg opinioni cialis generico cialis generic availability cialis canadian drugs click now cialis from canada legalidad de comprar cialis prezzo di cialis in bulgaria
Generic cialis
جمعه 3 فروردین 1397 06:50 ب.ظ

You actually expressed that exceptionally well!
cialis generico en mexico cialis sans ordonnance generic cialis soft gels cialis super kamagra click here cialis daily uk cialis canada on line cialis side effects dangers walgreens price for cialis estudios de cialis genricos cialis cost
Cialis pills
دوشنبه 28 اسفند 1396 01:07 ق.ظ

Terrific write ups. Appreciate it.
cialis 5 mg scheda tecnica cuanto cuesta cialis yaho get cheap cialis generic cialis levitra we recommend cialis best buy cialis online legalidad de comprar cialis brand cialis generic we like it cialis price buy cialis online
foot complaints
شنبه 25 شهریور 1396 05:12 ق.ظ
An impressive share! I have just forwarded this onto a friend who was doing a little research on this.

And he actually ordered me breakfast because I discovered it for him...

lol. So let me reword this.... Thanks for the meal!! But yeah, thanks for spending some time to discuss this issue
here on your blog.
How much does it cost to lengthen your legs?
سه شنبه 17 مرداد 1396 12:29 ب.ظ
It is perfect time to make some plans for the future and it's
time to be happy. I have read this post and if I could I wish to suggest you few interesting things or suggestions.

Perhaps you can write next articles referring to this article.
I desire to read more things about it!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30